Người bị giải tỏa tại Hà Nội có thể mua nhà ở xã hội không cần xét thu nhập
Trong quá trình lấy ý kiến cho dự thảo nghị quyết mới về cải tạo và tái thiết đô thị, HĐND TP. Hà Nội đang đề xuất hàng loạt cơ chế hỗ trợ đáng chú ý dành cho các hộ dân thuộc diện giải phóng mặt bằng.
Điểm mới gây chú ý là nhiều trường hợp có thể tiếp cận nhà ở xã hội mà không phải tham gia bốc thăm hay chứng minh mức thu nhập như quy định hiện hành.
Theo dự thảo, những hộ dân đủ điều kiện được bố trí tái định cư nhưng chủ động từ chối nhận nhà, hoặc các trường hợp chưa đủ điều kiện tái định cư song gặp khó khăn về chỗ ở, sẽ được ưu tiên mua hoặc thuê nhà ở xã hội trên địa bàn thành phố. Nhóm này được áp dụng cơ chế riêng, không cần trải qua thủ tục xét điều kiện về nhà ở, đối tượng hay thu nhập.
Đề xuất được xem là động thái nhằm tháo gỡ áp lực chỗ ở cho người dân trong bối cảnh nhiều dự án cải tạo đô thị quy mô lớn tại Hà Nội đang bước vào giai đoạn triển khai, kéo theo nhu cầu tái định cư ngày càng lớn.
Với các dự án cải tạo có chức năng nhà ở, thành phố ưu tiên phương án tái định cư tại chỗ để ổn định đời sống cư dân. Tuy nhiên, trong trường hợp nhà đầu tư đưa ra phương án khác phù hợp hơn về hiệu quả tài chính và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận, việc bố trí tái định cư có thể được điều chỉnh linh hoạt.
Nguồn kinh phí phục vụ công tác di dời, bồi thường, tạm cư hay tái định cư chủ yếu do nhà đầu tư chịu trách nhiệm. Ngoài ra, thành phố cũng cho phép huy động thêm các nguồn vốn hợp pháp khác, bao gồm quỹ hỗ trợ hoặc sự tham gia tự nguyện từ cộng đồng dân cư.
Đối với các công trình hạ tầng xã hội hoặc dự án công cộng không hình thành nhà ở, người bị thu hồi đất vẫn có thể được xem xét giao đất tái định cư, tùy thuộc khả năng cân đối quỹ đất của thành phố.
Song song với chính sách nhà ở, dự thảo còn bổ sung nhiều cơ chế hỗ trợ tài chính cho người dân phải di dời. Trong thời gian chờ bố trí nơi ở mới, các hộ thuộc diện giải phóng mặt bằng có thể được sắp xếp tạm cư tại quỹ nhà của thành phố nếu còn khả năng đáp ứng.
Trường hợp thành phố bố trí được nhà tạm cư, chủ đầu tư sẽ được hỗ trợ toàn bộ tiền thuê nhà cho người dân trong tối đa 3 năm đầu theo tiến độ dự án. Từ năm thứ tư đến năm thứ năm, mức hỗ trợ giảm còn một nửa, phần còn lại do doanh nghiệp chi trả. Sau mốc này, chi phí thuê nhà sẽ do chủ đầu tư tự cân đối hoàn toàn.
Nếu người dân tự tìm nơi ở tạm, doanh nghiệp vẫn phải thanh toán khoản hỗ trợ thuê nhà với mức không thấp hơn khung chính sách giải phóng mặt bằng hiện hành của Hà Nội.
Dự thảo cũng đưa ra chính sách khuyến khích bàn giao mặt bằng đúng tiến độ bằng hình thức thưởng cho các hộ dân chấp hành sớm, với mức hỗ trợ tương đương các dự án trọng điểm của thành phố.
Đáng chú ý, nhóm lao động sống phụ thuộc hoàn toàn vào hoạt động kinh doanh, dịch vụ tại khu vực bị thu hồi đất sẽ được hỗ trợ thêm để ổn định sinh kế. Theo đề xuất, người trong độ tuổi lao động phải chuyển chỗ ở và mất nguồn thu nhập chính sẽ được nhận khoản hỗ trợ một lần tương đương 6 tháng lương tối thiểu vùng nhằm chuyển đổi nghề hoặc tìm việc mới.
Ngoài ra, mỗi hộ dân còn có thể tiếp cận gói vay ưu đãi phục vụ sản xuất, kinh doanh với hạn mức tối đa tương đương 36 tháng lương tối thiểu vùng tại thời điểm thực hiện dự án.
Riêng đối với việc di dời phần mộ, ngoài mức bồi thường theo quy định hiện hành, thành phố dự kiến hỗ trợ thêm 10 triệu đồng cho mỗi ngôi mộ phải di chuyển.
